44 - حافظ وكيع بن جراح رواسى ، ابو سفيان كوفى ( م 196 يا 197 ) . ابن معين و عجلى و ابن سعد او را ثقه دانسته‌اند و احمد گفته است : همانند او در دانش و نيروى حفظ و استوارى توأم با خشوع و ورع نديدم . خطيب و ذهبى و خزرجى شرح حال او را ثبت كرده‌اند . « 1 » امام احمد بن حنبل در مناقب خود بنا بر آنچه نقل شده ، حديثى را با دقت در اسناد آن از وكيع روايت نموده كه او از اعمش ، از سعد بن عبيده ، از ابن بريده ، از پدرش حديث كرده كه رسول خدا فرمود : هركه من مولاى اويم ، على مولاى اوست . روايت منسوب به او در الجامع الصغير ذكر شده و اسناد آن صحيح است و رجال آن همگى ثقه هستند . « 2 » 45 - حافظ سفيان بن عيينه ، ابو محمّد هلالى كوفى ( م 198 ) كه در مكه وفات يافته است . ذهبى تصريح كرده كه نامبرده پيشوايى بوده داراى حجت و برهان و موصوف به قوهء حفظ و وسعت دامنهء دانش و بزرگى قدر و مقام « 3 » ابن خلكان در تاريخش گويد : نامبرده پيشوايى بوده است دانشمند و با دقت نظر و زاهد و پارسا كه اهل حديث بر صحت حديث و روايت او اجماع و اتفاق دارند « 4 » ، و بسيارى از صاحبان تذكره شرح حال او را توأم با ستايش ثبت كرده‌اند . حديث او در نزول آيهء سأل سائل « 5 » پيرامون داستان غدير خواهد آمد و حديث او به طريق صحيح و با رجال موثق پيش از اين گذشت . « 6 » 46 - حافظ عبد اللّه بن نمير ، ابو هشام همدانى خارفى ( م 199 ) كه در سن هشتاد و چهار سالگى درگذشته است . ذهبى شرح حال او را ثبت و توثيق يحيى بن معين و غيره را نسبت به او نقل كرده است . « 7 » نامبرده از بزرگان اصحاب حديث بوده و اين طريق كه در حديث اوست ، بر طبق اختيار ابن سعد و ابن معين و هيثمى از عطيّهء عوفى مورد وثوق ، طريق صحيحى است و

--> ( 1 ) . ر ك : تاريخ بغداد : 13 / 466 ؛ تذكرة الحفّاظ : 1 / 280 ؛ خلاصة تهذيب الكمال 356 . ( 2 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 19 . ( 3 ) . تذكرة الحفّاظ : 1 / 239 . ( 4 ) . وفيات الاعيان : 1 / 226 . ( 5 ) . معارج 70 / 1 . ( 6 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 20 ، 66 . ( 7 ) . تذكرة الحفّاظ : 1 / 299 .